Kalmthout ligt aan de grens van België en Nederland in de provincie Antwerpen. Het heeft een paar stations op de treinlijn tussen de grens met Nederland en Antwerpen. Ongeveer 10% van de inwoners is Nederlands. Tijdens de Eerste Wereldoorlog stond de dodendraad in deze gemeente. Het meest bekend is dit dorp door het grote, mooie natuurgebied, de Kalmthoutse Heide. Ideale bestemming voor een dagje uit voor alle leeftijden. Daarover ga ik in deze blog jullie meer vertellen. 

Grenspark Kalmthoutse Heid

De Kalmthoutse Heide is een natuurgebied in de provincie Antwerpen, vlak over de grens. Zoals de naam al zegt vind je hier vooral heide met vennen, zandverstuivingen en dennenbos. Al voor de Tweede Wereldoorlog was dit gebied bekend als een toeristische bestemming en er werden wandelroutes beschreven door de spoorwegen. Vele Antwerpenaren maakten wandelingen naar de heide vanaf het station Heide. Het gebied is beschermd als waterrijk gebied en een doorgangsgebied voor trekkende regenwulpen.

Om de heide te behouden en te voorkomen dat er een bos ontstaat, moeten bepaalde delen systematisch worden gekapt en geplagd. Struikhei, dophei en zonnedauw krijgen volop kansen om zich te ontwikkelen. Ook schapen en Galloway-runderen helpen, door begrazing, de heide in stand te houden. Zij eten opschietende boompjes, heideplanten en grassen en houden het landschap zo open en zorgen voor variatie in de plantengroei.

In het grenspark vind je ook enkele bossen en een aantal grote vennen zoals het Groote Meer, Putse Moer en Stappersven.
Ook zijn er uitgestrekte onbegroeide zandverstuivingen, zoals de Kambuusduinen, de Vossenbergen, de Kriekelareduinen en de Wilgenduinen. Het continu stuiven en recreatief gebruik verhinderen het ontstaan van veel begroeiing. Open zand is noodzakelijk voor allerlei insecten zoals zandloopkevers, vlinders, graafwespen en zandbijen.

Bij langere periodes van zeer warm en droog weer is de heide grotendeels ontoegankelijk vanwege het brandgevaar. Soms breekt er brand uit, waardoor een deel van de heide en van het bos wordt vernield. Dit is niet erg, want hierdoor krijgen de heideplanten meer kansen om te groeien. Een probleem is wel dat enkele heidesoorten sneller teruggroeien dan andere en zo de zwakkere soorten verdringen.
De Kalmthoutse Heide is het hele jaar een toeristisch trekpleister. Vooral in de weekends kan het op bepaalde paden redelijk druk zijn. Andere delen, die wat verder weg liggen, vooral in Nederland, worden minder bezocht. De mooiste bezoektijd is tussen half augustus en half september, wanneer de struikhei de Heide omtovert in een paars tapijt.

Er zijn negentien bewegwijzerde wandelpaden, uiteenlopend van 1,7 tot 8,5 kilometer. De routes zijn herkenbaar aan de gekleurde symbolen, waardoor je gemakkelijk zonder kaart kunt lopen. Honden mogen mee, als je ze aangelijnd houdt. Alleen in het begrazings- en rustgebied zijn honden niet toegestaan.

Voor fietsers is er een bewegwijzerde Grensparkroute van 32 kilometer, die rondom, maar ook gedeeltelijk dóór het Grenspark gaat.

Paardrijden kan op de met hoefijzers aangeduide paden en op de openbare wegen in het Grenspark. Op de wandelpaden en in het begrazings- en rustgebied is paardrijden niet toegestaan.

Meer informatie vind je hier.

Vroente, Vlaams Kennis- en Vormingscentrum

De Vroente, Vlaams Kennis- en Vormingscentrum voor Natuur en Milieu is een natuureducatiecentrum. Het ligt aan de hoofdingang van de Kalmthoutse Heide. Men wil zo veel mogelijk mensen laten genieten en ervaren van de wereld van de natuur. Het is ook het bezoekerscentrum van het Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide.

In de Noorderkempen vormde de heide, vaak het bezit van grote heren of abdijen, een belangrijk onderdeel van het landbouwsysteem. In ruil voor bewezen diensten mochten de dorpelingen deze gronden gebruiken. Aangezien men die gemeenschappelijk gebruikte gronden in de streek ‘vroenten’ noemden, kreeg het centrum – waar ook iedereen welkom is – diezelfde naam mee.

Er zijn natuureducatieve programma’s voor kinderen van alle leeftijden en niveaus. In alle activiteiten legt men de nadruk op natuurbeleving en spelend leren. De leerlingen voeren zelf opdrachten en experimenten uit.

De Vroente heeft ook een aanbod voor andere doelgroepen: gezinnen, mensen met een handicap, jeugdgroepen, verenigingen, senioren, enz. Sommige activiteiten worden begeleid, maar groepen kunnen ook zelf aan de slag met voor hen ontwikkeld materiaal.

Voor losse bezoekers zijn er diverse gratis toegankelijke natuurtentoonstellingen, met kijk-, luister- en doemomenten.

Meer informatie vind je hier.

Bijenteeltmuseum

Het Bijenteeltmuseum maakt deel uit van het bezoekerscentrum. Je kunt er de wereld van de honingbij en de bijenteelt bekijken. Het interactieve museum is opgebouwd als een honingraat: in de zeshoekige kamers leer je de betekenis van bijen en de verschillende kanten van de bijenwereld kennen.

Er zijn regelmatig themadagen en knutselateliers voor de kinderen. Een kinderfeestje onder begeleiding is ook mogelijk. Er is een ruime parkeerplaats en het treinstation ligt op 1,5 km afstand.

Meer informatie vind je hier.

Arboretum Kalmthout

Het Arboretum Kalmthout is één van de oudste en meest gevarieerde bomen- en plantentuinen in Vlaanderen. De boomkwekerij van kweker Charles Van Geert was in 1856 het begin van dit arboretum. Zijn opvolgers maakten er na 1952 hun privéverzameltuin van en zorgden voor een uitbreiding met vele zeldzame houtige gewassen. Speciaal is de manier waarop de wetenschappelijke plantencollectie in de architectuur van de tuin is opgenomen. Je kunt het hele jaar door genieten van de afwisseling van kleuren en geuren. Binnen de plantenverzameling zijn de toverhazelaars het meest bekend. In januari en februari zijn er vanwege de bloei van de oude en breed uitgegroeide struiken in de tuin de Hamamelisfeesten plaats.

Het vroegere zomerverblijf van de oprichter, de parkvilla Vangeertenhof, werd gerenoveerd en wordt gebuikt als tentoonstellings- en evenementenruimte.

Het arboretum is aangesloten bij Botanic Gardens Conservation International, een non-profitorganisatie die botanische tuinen samen wil brengen in een wereldwijd samenwerkend netwerk om het behoud van de biodiversiteit van planten te bevorderen.

Meer informatie vind je hier.

Suske en Wiske museum

Het Suske en Wiske museum is een interactief museum in Kalmthout. Het stripmuseum is gewijd aan de stripreeks Suske en Wiske van de Belg Willy Vandersteen. Op 29 november 1997 opende het museum zijn deuren. Studio Vandersteen was vroeger ook beneden in de villa gevestigd, maar verhuisde na de verbouwing naar de eerste verdieping. Het museum was eerst alleen voor scholen bedoeld, maar in 2010 werd er onderzoek gedaan om dat aanbod eventueel uit te breiden. In juni 2011 sloot het museum zijn deuren voor een renovatie. In 2012 werd het museum opnieuw geopend. In 2013 ontving het museum de MuseumPrijs in de categorie Vlaamse kinderjuryprijs. Het museum speelt ook een rol in de verhalen De ongelooflijke Thomas en Sooi en Sientje.

Tip: Tegenwoordig heeft het museum een ruimer aanbod en kunnen ook families het bezoeken, maar het is wel nodig om in te schrijven. Kijk hiervoor op de website.

Meer informatie vind je hier.

Lees ook

Astrid