Elke ouder zal het herkennen: het moment dat je te horen krijgt dat je kind niet langer op de basisschool tot leren en / of ontwikkelen komt en het besluit komt dat de overstap naar het speciaal onderwijs gemaakt dient te worden. Het gevoel van falen als ouder kan immens hoog zijn, terwijl dit absoluut niet zo is! Je bent juist een goede ouder, als je op zoek gaat naar de beste plek voor je kind om tot ontwikkeling te komen. Geen kind is hetzelfde en ook niet elke school kan bieden wat jouw kind nodig heeft om later in de maatschappij zijn of haar plekje in te nemen. Maar toch, emoties als angst, verdriet en onzekerheid houden je uit je slaap en je kunt je veel zorgen maken over hoe de toekomst van je kind eruit gaat zien als het naar het speciaal onderwijs gaat. En lukt dat wel met de taxibus waar veel kinderen gebruik van maken, als ze naar deze school gaan? In dit artikel wat adviezen van een intern begeleider hoe je met deze grote verandering om kunt gaan.

Waarom het op een reguliere basisschool niet meer kan gaan?

Het kan zijn dat je door de groepsleerkracht gevraagd wordt om op gesprek te komen. En dat deze gesprekken steeds frequenter van aard worden. Bijvoorbeeld omdat het leren op school van je kind langzamer gaat als bij leeftijdsgenoten, of dat je kind juist veel uitdaging nodig heeft maar ook gedrag kan een reden zijn dat een school graag buiten de reguliere oudergesprekken om, een gesprekje wil. Vaak volgen na deze gesprekken plannen en interventies om het leren en / of het gedrag van een kind positief te beïnvloeden. Maar het kan dat het, ondanks alle goedbedoelde pogingen van de school, de grote inzet van een kind en ouders, toch niet lukt om tot leren te komen op de reguliere basisschool. De meest voorkomende redenen om van een basisschool de overstap naar speciaal onderwijs te maken zijn:

  • Een kind zit niet goed meer in zijn of haar vel en komt niet meer tot leren / ontwikkelen.
  • Kinderen die niet meer naar school willen, weer terugvallen in gedrag zoals bedplassen, slecht eten, klagen over buik- en andere spanningsklachten en veel huilen, hebben, wat ze in schooltaal noemen, een laag welbevinden. Dit kan komen omdat ze teveel op hun tenen moeten lopen met de leerstof of door hun gedrag zich constant zo moeten aanpassen, dat het hele leerproces aan hun voorbijgaat.
  • Het kind heeft veel moeite met leren en heeft hier meer oefentijd, instructie en herhaling voor nodig dan geboden kan worden op school (moeilijk lerende kinderen).

Het gedrag van het kind vergt een andere aanpak en de inrichting van o.a. het klaslokaal dient anders te zijn dan op een reguliere school om het gedrag stuurbaar te maken.

Je bent geen falende ouder als je kind naar speciaal onderwijs gaat

Je kunt het wel vergelijken met een rouwproces, als je te horen krijgt dat je kind speciaal onderwijs nodig heeft. Boosheid, verdriet, angst, schaamte, ontkenning.. al deze emoties kunnen afwisselend door je heen gaan en het gevoel dat je gefaald hebt kan ook de kop opsteken. Deze emoties zijn heel herkenbaar en veel ouders hebben deze. Stop ze ook niet weg, maar praat erover. Met je partner, goede vrienden, familie of iemand anders die je vertrouwt en die je de ruimte geeft om al je gedachten en gevoelens onder woorden te brengen. En lieve ouders, onthoud dit: het is geen kwestie van falen. Het is juist een bewijs van ouderliefde, als je deze weg samen met je kind gaat en vertrouwen in je kind geeft en je laat zien hoe trots je bent op hem of haar om wie het is. Ieder kind is uniek en anders en dan is de vraag: waar komt mijn kind het beste tot ontplooiing? En hoe kan ik de overgang voor mijn kind en mezelf als ouder het meest soepel laten verlopen?

Voordelen van speciaal onderwijs

Het speciaal onderwijs biedt onder andere deze voordelen boven het regulier basisonderwijs:

  • Kleinere klassen. Doordat de complexiteit van gedrag en leren groter is dan op een reguliere basisschool zijn op het speciaal basisonderwijs de klassen kleiner. Zo kan het gebeuren dat je kind van een klas van 34 leerlingen overgaat naar een klas van 12 leerlingen. Op het speciaal onderwijs zijn daarnaast meer onderwijsassistentes beschikbaar, waardoor een leerling meer instructietijd en dergelijke ontvangt dan op een reguliere basisschool.
  • Gespecialiseerde leerkrachten. Leerkrachten op een reguliere basisschool zijn allemaal professionals, maar er is nog een slag te maken met omgaan met moeilijk verstaanbaar gedrag of leerstof aanbieden op het niveau van het kind. In het speciaal onderwijs hebben leerkrachten meer expertise door een aanvullende opleiding en ook omdat er meer expertise in de vorm van orthopedagogen, logopedisten, gedragsdeskundige en dergelijke in school rondlopen.
  • Minder prikkels. Door de kleinere klassen krijgen kinderen minder prikkels, daarnaast is er veel rekening gehouden met de inrichting van het lokaal, het buitenspeelplein of in de gymzaal.
  • Een leerstofaanbod dat is toegespitst op waar je kind zit qua leerstof en dat met een duidelijk plan werkt aan doelen. Op sommige basisscholen is het nog uitvinden hoe een kind kan leren als het op een (veel) lager niveau dan leeftijdsgenoten rekent of leest. In het speciaal onderwijs is er voor iedere leerling maatwerk, omdat iedere leerling andere onderwijsbehoeftes heeft dan in een gemiddelde klas.
  • Meer ruimte voor praktische vakken. Er zijn kinderen op het speciaal onderwijs die ontzettend creatief zijn en de mooiste dingen kunnen maken. Voor dit grote talent is op een school voor speciaal onderwijs vaak meer tijd / uren voor dan op een reguliere basisschool.

Tips om de overgang van reguliere basisschool naar speciaal onderwijs te verspoedigen

Afscheid in de klas

Als je kind weet dat het afscheid van de vertrouwde basisschool moet nemen, is het fijn als je met de groepsleerkracht overlegt wanneer je van de klas afscheid kunt nemen. Laat je kind trakteren en bespreek met de leerkracht of het mogelijk is dat de klas een kleine herinnering kan maken in de vorm van een vriendenboekje, een mooie kaart of een foto van iedereen. Ga met je kind samen naar school om de leerkracht nog een hand te geven en wellicht andere leerkrachten waar je een band mee hebt opgebouwd. Dit helpt om het afscheid concreter te maken.

Neem een kijkje op de nieuwe school

Bel de nieuwe school en vraag of je kind een wenochtend of wenmiddag mee kan draaien. Ga zelf als ouders ook kijken naar de nieuwe school om zo de sfeer te proeven, kennis te maken met de directeur en nieuwe leerkracht. Vraag ook aan je zoon of dochter hoe de wenochtend of -middag geweest is.

Investeer in contacten met de buurt

Niet alle kinderen wonen dichtbij een school voor speciaal onderwijs. Er zijn taxibusjes die de kinderen uit omliggende dorpen / de stad ophaalt en ze van thuis ophaalt en weer terugbrengt. Daardoor kan het zijn dat je kind geen binding meer heeft met bijvoorbeeld dorps- of wijkgenootjes. Is je kind goed in sporten? Stel dan voor om het op voetbal te doen in je woonplaats, zodat het wel met leeftijdsgenoten om kan blijven gaan. Nodig buurtkinderen uit en stimuleer speelafspraakjes in je buurt.

Lees ook: